Fibromyalgie

Over de aandoening fibromyalgie bestaat veel onduidelijkheid. Ondanks het feit dat er al 20 jaar diagnostische criteria voor fibromyalgie bestaan, is er nog geen overeenstemming over de oorzaak of oorzaken van fibromyalgie. Wel bestaan er diverse theorieën die het klachtenbeeld zouden kunnen verklaren. Op deze pagina een uitleg over de actuele belangrijkste gegevens over oorzaken, risicofactoren, diagnostische criteria en behandeling bij ons als oefentherapeuten, aangesloten bij het Netwerk Chronische Pijn.

Immuunsysteem

De laatste tijd is er steeds meer aandacht voor de relatie tussen het immuunsysteem en fibromyalgie. Activatie van het immuunsysteem blijkt niet alleen plaats te vinden bij infecties maar ook bij chronische stress, overgewicht, depressie en overtraining. Het idee is dat de vrijgekomen cytokinen (immuuncellen) hierbij een belangrijke rol spelen. Deze cytokinen worden geactiveerd bij een infectie, ontsteking of trauma. Zij geven signalen aan de hersenen af waardoor er diverse psychologische, gedragsmatige en hormonale reacties optreden. Dit wordt omschreven als de “Sickness Response” (letterlijk: "ziekte reactie"), de veranderingen die hierbij optreden passen bij het fibromyalgie beeld. Het klachtenbeeld omvat onder andere vermoeidheid, futloosheid, gedaalde stemming, griepachtig malaisegevoel, verminderde cognitieve functie, verminderde eetlust, veranderingen in slaappatroon, verminderde sociale interactie, verhoogde gevoeligheid voor pijn (hyperalgesie en allodynie) en depressieve klachten.

Chronische stress

Fibromyalgie ontstaat vaak na een periode van stress. Fibromyalgie wordt samen met chronisch vermoeidheidssyndroom (CVS) en prikkelbaar darm syndroom (IBS) gezien als stressgebonden pijn-en uitputtingssyndromen. Het stresssysteem is bedoeld om stabiliteit te bieden gedurende de steeds veranderende omstandigheden en eisen die er aan het leven gesteld worden. Het maakt dat we na een periode van stress weer kunnen herstellen. Als het systeem te lang onder druk komt te staan, gaat het falen met als gevolg diverse ontregelingen. Slecht slapen, verminderde eetlust en verminderde aandacht en concentratie zijn veel gehoorde signalen die wijzen op een ontregeld systeem. Bij langdurige overbelasting kan het evenwicht in het lichaam niet behouden worden en zullen organen en functies schade ondervinden. Het is als het ware een ontregeling na jarenlange overbelasting. 

Behandeling

Behandeling van fibromyalgie vraagt om een multidimensionele aanpak, waarbij zowel lichamelijke als mentale onderdelen aan bod komen en wordt gekeken naar (pijn)medicatie. Behandelingen die verschillende componenten bevatten, blijken effectiever te zijn dan behandelingen die zich slechts op één factor richten. Als oefentherapeut bieden wij maatwerk. Fibromyalgie uit zich namelijk op verschillende wijzen, de diversiteit aan symptomen en ervaren beperkingen zijn groot. Voor elke persoon is dus weer een ander soort behandeling wenselijk.

In overleg met uw oefentherapeut wordt een pijnanalyse gemaakt en wordt bepaald welk behandelonderdeel voor u het belangrijkste is: leren omgaan met de pijn, herstellen van balans (tussen inspanning en ontspanning bijvoorbeeld) en verbeteren van lichaamsbewustwording. 

Meer bewegen

Voor veel mensen met fibromyalgie geldt dat ze vaak wel meer willen bewegen, maar dat het zo lastig is om een goede vorm te vinden. Bewegen leidt in eerste instantie tot meer pijn. In overleg met uw oefentherapeut wordt u stap voor stap begeleid om uw leefstijl te veranderen en meer te gaan bewegen. 

Met aandacht bewegen

Bovendien is er een groeiende interesse voor mindfulness of aandachtvol bewegen. Hierin kunnen wij u goed begeleiden. Aandachtvol bewegen zou via een bepaald hersengebied tot pijndemping leiden. Dit hersengebied zorgt voor het aansturen van bewegingen. Vooral als het gaat om de precieze waarneming van een beweging, speelt dit gebied een belangrijke rol. Het ontvangt informatie vanuit de armen en benen over de stand van het lichaam en zendt deze informatie naar zenuwcellen in het ruggemerg. Door met aandacht te bewegen krijgt het brein andere informatie toegediend. Dit zou niet alleen de manier van bewegen kunnen veranderen, maar ook het proces van pijndemping in gang zetten.